Yaramaz Çocuk mu DEHB’li Çocuk mu?

Çocuklar hareket edip, zıplayıp, etrafta koşuşturup, bağırıp, çağıran, kahkaha atan ve sürekli sorular soran küçük kaşiflerdir. Bunlar ve daha fazlası çocuklar için gayet normal hatta olması gerekenlerdir. Sonuçta hangimiz çocukluğunda hoplayıp, zıplayıp, bağırıp, çağırmadı ki? Aslında hikaye şöyle başlıyor bir misafirliğe gittiniz ve çocuğunuz biraz fazla yaramazlık yaptı. Hemen ardından arkadaşınız ‘bu çocuk sanki biraz hiperaktif mi?’ dedi. Bu cümleyi son yıllarda birçok arkadaşınız tarafından duymaya başladınız.

YARAMAZ ÇOCUK MU YOKSA  DEHB’Lİ ÇOCUK MU ?

Peki her yaramaz çocuk hiperaktif mi? Ya da nedir sürekli çocuklara söylenen hiperaktivite bozukluğu? Ebeveynler neden bunu duymak zorunda kalıyor.

Küçük Dokunuşlar ile Mutlu Çocuklar Yetiştirmek

Durun sakin olun! Her yaramaz çocuk da hiperaktivite bozukluğu olmayabilir.

Ama bundan önce dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu’nu tanıyalım:

Erken çocukluk yıllarında başlayan dikkat, günlük hayat da gelişmeye etki eden hiperaktivite ve dürtüsellik ile ilgili devam eden sorunlarla tanımlanan sinirgelişimsel (beynin büyüme ve gelişme şekliyle ilgili) bir bozukluktur.

DEHB’li kişilerde uyku sırasındaki beyin işlevleri ile aynı seviyede, düşük fizyolojik aktivite ürettiği yönünde veriler ortaya koymuştur. İşte bu yüzden DEHB’liler günlük hayatlarında karşılaştıkları konularla baş etme konusunda zorlanırlar. DEHB, bir tembellik, inat ya da önemsememe değildir. Dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik olarak kendini göstermektedir.(1)

Çocuklarda Di̇kkat Eksi̇kli̇ği̇ Ve Hi̇perakti̇vi̇te Bozukluğu(Dehb) Beli̇rti̇leri̇ Nelerdi̇r?

Dikkat Eksikliği

Çocuğunuz bir işe ya da oyuna dikkatini vermekte zorlanır ve dikkati kolayca dağılır. Dikkatsizlikten kaynaklı hatalar yapabilir ve başladığı işi genellikle yarım bırakır. Kendisiyle konuşulurken dinlemiyormuş gibi gözüken çocuğunuz okulda verilen görev ve etkinlikleri düzenlemekte zorlanır. Ev ödevi, ders içi etkinlikleri gibi yoğun çaba gerektiren işleri yapmaktan kaçınabilir. Günlük rutinsel işler için gereken eşyaları kaybeder ya da unutkanlıklar görülebilir.

Dehb belirtileri

Hiparaktif-dürtüsel

Çocuğunuz oturduğu yerde sürekli kıpırdanarak ellerini ayaklarını oynatır. Belirli süre bir yerde oturamayan çocuğunuz sürekli hareket etme ihtiyacı hisseder. Sağa sola koşuşturarak eşyalara tırmanır. Sakin bir biçimde oyun oynayamama ya da başka bir işle uğraşamama onun için dürtüsel kaynaklı bozukluklardır.

Birleşik dikkat eksikliği & hipearktif-dürtüsel

Çocuğunuz dikkat eksikliği ve hiperaktif-dürtüsel bozuklukların belirtilerine bir arada bulundurabilir. Belirtiler her çocukta farklı ve çeşitli şekillerde görülebilir. Aile bu bulgulara sahip olan çocuğuna karşı öfkeli sinirli yargılayıcı olmamalı. Aksine DEHB’li çocuklar sempatik, yaratıcı, coşkulu ve empati sahibi olurlar.

DEHB tanısı nasıl konur?

Her bir başlık altındaki belirtilerin en az altısının psikiyatrist ve psikolog etkileşimi eşliğinde altı ay boyunca gözlenerek tedaviye başlanması gerekmektedir.

Tanı psikiyatrist tarafından yapılmakta olup tanı için MOXO, TOVA (Test of Variables of Attention), CPT (Conner’s Continious Performance Test) gibi çeşitli testler ve değerlendirme ölçümleri yapılmaktadır. Bütün bu testler dışında psikiyatrist diğer olası şüpheleri ortadan kaldırmak için görme, duyma, kan tahlili, tiroid taraması, beyin MR’ı gibi ek bazı tetkikler isteyebilir.

Psikolog bu süreç de dikkat, bellek, ve planlama gibi yürütücü işlevlerin ölçümlenmesi için farklı testler yapabilir.

Uzman tarafından aileyle görüşme ayrı yapılıp çocukla olan görüşme aile ile birlikte yapılmaktadır.

Çocuk okula gidiyorsa zamanının bir kısmını okulda öğretmeniyle geçiriyor demektir. Bu yüzden öğretmen görüşü de istenmektedir.

Ai̇le Bu Durumda Neler Yapabi̇li̇r?

Dehbli çocuklar için öneriler

DEHB dünyanın çoğu yerinde görülür ve dünya çapında çocukların yaklaşık %5'inde bu rahatsızlık görülmektedir. Bu bir felaket, dünyanın sonu, ya da çocuğunuzun yaptığı bir durum değil aksine tedavisi olan dert olduğunu bilmelisiniz.

Yapılan tetkikler sonucunda ne gerekiyorsa (ilaç, terapi …) yapın. Tedaviye ve ilaçlara karşı önyargılarınız varsa bunları psikiyatristle paylaşın.

Öğretmenle iletişim halinde bulunun. Bu size çocuğunuzun ilerleyişi hakkında bilgi sahibi olmanızı sağlayacaktır.

DEHB erken tanısı sizi ve çocuğunuz hayatını olumlu yönde etkileyecektir. Tanı konulmamış çocuklarda stres, kaygı bozukluğu, öğrenme bozuklukları, öfke seviyesinde artış ve okul başarısında düşüş görülmektedir. Bu açıdan çocuğunuzun şanslı olduğunu bilin.

Çocuğunuzun rahat ve güvende hissedeceği bir düzen oluşturun.

Çeşitli aktivitelerde bulunmasına destek olun. Bunlar ilgi ve dikkatini sağlayacağı herhangi bir spor dalı, müzik aleti, sanatsal faaliyetler gibi çeşitli etkinlikler olabilir.

Çocuğunuzun tanı ve tedavi sürecine alışabilmesi için psikologdan yardım alın.

Kaynaklar

1-http://dehbfarkindayim.com/dehbli-hayat/yanlis-bilinen-gercekler/

2-http://www.dsm5.org/Documents/changes%20from%20dsm-iv-tr%20to%20dsm-5.pdf

BU İÇERİKLER İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR