Finlandiya Eğitim Sistemi Neden Başarılı?

Asırlar boyunca İsviçre’nin baskısı altında olan Finlandiya 1809 yılında Rusya’nın egemenliği altına girdi. Kendi kültürlerini doyasıya yaşayamadan başkasının geleneklerini benimseyen ülkenin durumu gittikçe kötüye gidiyordu. Ülkede yaşayan Finlandiyalılar ‘Biz İsveçli değiliz, Rus olmakta istemiyoruz, o zaman Finlandiyalı olalım.’ değerlendirmesinde bulunmuşlar ve kolları sıvamışlar.

Yönetim, ekonomi, politika gibi birçok alanda yenilik yapılmış. Ama bir ulusal kimliği kazanmak için çok çalışmak gerekir. Bu zamana kadar Finlandiyalı olmanın ne demek olduğunu bilmeyen ülke sakinleri için artık bunu öğrenme vakti gelmiş. Kendi kültürlerini oluşturan Finlandiyalılar tek kurtuluşlarının eğitim olduğunun farkına varmışlar.

Finlandiya 1990’a kadar eğitim konusunda gelişmemiş, geride kalmış bir ülkeydi. 1960’lı yılların sonunda nüfusun sadece yüzde 10 dilimlik bir kesimi orta okul mezunuydu.

Peki durum bu iken nasıl oldu da PISA’da (Programme for International Student Assessment - Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı) 3 birincilikleri oldu? Nasıl eğitimde başarı denilince listenin ilk üç sırasından biri Finlandiya? Finlandiya eğitim sisteminin başarılı yönlerini sizler için derledik.

1. Zengin ve yoksul çocuklar aynı okulda.

Zengin ve yoksul çocuklar aynı okulda.

Finlandiya’da okula giden her çocuk kanunen parasız temel eğitim hakkına sahip. Hiçbir ailenin ekonomik durumu dikkate alınmadan hizmet veriliyor. Aynı sınıfta toplumun zengin kabul ettiği kişilerin çocukları varken aynı şekilde toplumun yoksul kabul ettiği ailenin çocuğu da onunla aynı eğitimi alıyor. Eğitimde ki bu eşitlikçi tutum sayesinde çocuklar, erken yaşta kimsenin kimseden üstün olmadığını anlıyorlar.

2. Çocuklar 7 yaşında okula başlıyor.

Çocuklar 7 yaşında okula başlıyor.

Türkiye’de bu yaş durumu 6’ya 5’e kadar düşerken Finlandiyalılar başlama yaşını kesin olarak 7 belirlemişler. Finlandiyalılar, çocukların çocukluklarını yaşamaları gerektiğinin bilincindeler o yüzden okula başlama yaşını 7’nin daha da altına çekerek onların psikolojik gelişimlerini etkilemek istemiyorlar.

3. Bir gün boyunca okulda geçirdikleri zaman 4 saat.

Finlandiya Eğitim Sistemi Neden Başarılı?

Gün boyu okulda oldukları süre sadece 4 saat. Hatta, bazen pazartesi günleri öğretmenler inisiyatif gösterip bu süreyi 3 saate çektikleri oluyor. Bahsettiğim bu saatlerin içinde toplam 75 dakikalık teneffüs olduğunu da unutmayalım. Finlandiyalıların bu konu hakkındaki düşünceleri ise çocuklar oyun oynayarak eğlenmeyi, sosyal becerileri ve çocuğa birey olarak saygı göstermeyi öğreniyorlar.

Hayatı sadece sınıftaki sıralarda değil yaşayarak öğrenmeleri gerektiğini düşünüyorlar. Oyun oynamanın çocuklarda öğrenme, keşfetme ve merak duygusunu körüklüyor, öğretmenleri de onların bu meraklarını gidermek için her zaman yanlarında bulunuyor.

4. Birçok öğrencinin korkulu rüyası olan puanlama yok.
Birçok öğrencinin korkulu rüyası olan puanlama yok.

İlkokula giden çocuklara hiçbir şekilde not verilmiyor. Ortaokul sonrasında ise öğretmenler zorunlu olmamak şartıyla puanlama sistemine geçiş yapıyorlar. Belirli bir sınav sistemine tabi olmadıklarından dolayı bu not verme hakkı ne kadar kullanılır orası bir muamma. Ama bu not vermeme sisteminin öğrencilerin üzerinde büyük bir rahatlık sağladığı ve potansiyellerini gösterdikleri bir gerçek.

Çocuklar öğretmenlerini bir not tehdidi olarak görmemek ile birlikte aralarındaki bağı sevgi ve saygıyla daha çok güçlendirmiş oluyorlar. Finlandiya’da çocukların 16 yaşına kadar resmi olarak girdikleri tek sınav ülke genelinde olan üniversite sınavı.

5. Ev ödevleri yok.
Finlandiya Eğitim Sistemi Ev Ödevi

Ev ödevinin gerekli olmadığını düşünen öğretmenler, öğrencilerin öğrenmeleri gereken bilgileri zaten okulda öğrendiklerini ve bilmeleri gereken şeyleri okulda anlamaları gerektiğini düşünüyorlar. Ayrıca öğrencilere zorla bir şey yaptırmak yerine onların merak etmesini sağlıyorlar.

6. Kantinleri yok.
Finlandiya Eğitim Sistemi Kantin

Öğle yemeklerini ücretsiz bir şekilde okulda yiyen öğrencilerin kantinleri yok. En azından alabilecekleri zararlı çikolatalar, krakerler ve yağlı yiyecekler okulda satılmıyor. Onlar yerinde okul koridorlarında bulunan otomatlardan su, süt ve meyve alabiliyorlar.

7. Öğrenciler okula bisiklet ile gidip geliyorlar.
Finlandiya Eğitim Sistemi Bisiklet

Çocuklar ilkokuldan itibaren okula ya yürüyerek ya da bisiklet ile gidiyorlar. Servis ise bu seçeneklerden biri bile değil. Her okulun bahçesinde bisiklet park yeri var. Üstelik okul yüksek duvarlar arkasında olmamasına rağmen bisikletlerini park eden çocuklar güvenlik kilidi koymaya bile gerek duymuyorlar.

7 yaşından itibaren çocukların kendi kendine okula gidebilmesi özgüvenlerini arttırıyor ve onlara hareket alışkanlığı kazandırıyor. Peki okulu uzakta olan çocuklar ne yapıyor? Devlet onun için özel servis aracı tahsis ediyor ya da okul yakınlarında ücretsiz konut ayarlıyor.

Bisikletin Çocuk Gelişimindeki Faydaları

8. Öğrenciler, evdeki gibi rahatlar.
Öğrenciler, evdeki gibi rahatlar.

Bisikletleriyle okula gelen öğrenciler, montlarını astıkları yere ayakkabılarını da çıkarıp koyuyorlar. Yünlü çoraplarıyla okul da dolaşan çocuklar kendilerini daha rahat ve evdeymiş gibi hissediyorlar. Oturdukları sıralar, tahta banklar ya da sandalyeler değil. Bazısı pilates topunun üstünde bazısı armut koltuklarda bazısı ise küçük koltuklarda oturuyor.

9. Cep telefonu serbest.
Finlandiya Eğitim

Okul yönetimi ve öğretmenler telefonları toplamanın aksine öğrencilerde kalmasının taraftarı. Tabiki öğrenciler cep telefonlarını arkadaşlarıyla mesajlaşmak için ya da internette sörf yapmak için kullanmıyor. Derslerine yararlı olacak bilgileri öğrenmek ya da araştırma yapmak için yanlarında taşıyorlar. Öğrenciler cep telefonunu ne zaman ne için kullanacaklarının gayet iyi biliyorlar.

10. Sınıflarında fırın ve bulaşık makinesi var.
Sınıflarında fırın ve bulaşık makinesi var.

Sınıftaki öğrencilerin kendi ayakları üstlerinde durmalarını öğretiyorlar. Bazen yemeklerini kendileri pişiren öğrenciler yedikleri tabakları kendileri yıkıyor. Böylece sorumluluk bilinci küçük yaştan aşılanıyor.

11. Öğretmenler ciddi bir teste tabi.
Finlandiya Eğitim Sistemi Öğretmen

Finlandiya’da öğretmenlik toplumun gözünde statüsü en yüksek mesleklerden bir tanesi. Bunun ile birlikte Finlandiya’da öğretmen olmak o kadar kolay değil. Öğretmenleri üniversite başarı dilimi yüzde 10’luk bir kesimden seçiyorlar. Bununla da yetinmeyip birçok mülakatı da beraberinde geçmek zorundalar.

En sondaki ve en önemli test ise sabır gerektiren bu mesleği yapıp yapamayacak karakterde olup olmamasına bakıyorlar. Öğretmen olduktan sonra ise her hafta 2 saat hizmet içi eğitim alıyorlar.

12. Çocukların, çocuk olmasına izin veriyorlar.
Finlandiyada Eğitim Sistemi

Genelde sırada sessiz bir şekilde oturan çocuklar herkes için akıllı sıfatı alırken Finlandiya’da bu durum endişe verici bir durum olabilir. Sınıftaki öğrencilerin izin almaksızın sıkıldığı zaman sınıfta dolaşmasına, dışarı çıkmasına izin var, ve bu gayet normal bir durum. Bunun tam tersi bir durumda öğretmenler, öğrencinin bir derdi bir sıkıntısı olduğunu düşünüp ciddi bir şekilde çocuk ya da aile ile konuşuyorlar.

Birçok farklı insanın bir araya gelerek Finlandiya’yı yani kendi ülkelerini kurtarmak için verdikleri mücadeleyi anlatan ‘Beyaz Zambaklar Ülkesinde’ adlı kitapta ‘Eğer gençliğin ruhunu, bakımsız bir tarla gibi kendi haline bırakırsanız, orada yabani otlar ve dikenler biter.’’ demiş yazar Grigoriy Petrov. (Mustafa Kemal Atatürk’ün okulların müfredatına konulmasına istediği kitap) Haksız da sayılmaz çocuklarımıza her şeyden önce çocuk olmayı, mutlu insanlar olmayı öğretmek, hayattan zevk almalarını ve ertesi güne heyecanla uyanmalarını sağlamak çok daha önemli bir mesele.

BU İÇERİKLER İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR